تحلیلگران و پژوهشگران گفتند که مرگسعید الشهری, الشهری، مرد شماره دوم القاعده در شبه جزیر عربستان (آ کیو آ پی)، بازتاب وضعیت ضعیفی است که این سازمان در نتیجه تعقیب های مداوم به آن رسیده است.

وزارت دفاع یمن در روز دوشنبه (10 سپتامبر) در پایگاه اینترنتی خود ازمرگ الشهریو شش تن دیگر از اعضای رهبری القاعده در خلال یک عملیات نظامی در شرق کشور خبر داده بود.

مسئولان مرگ الشهری را یک «ضربه مهلک به باقیمانده اعضای این گروه تروریستی» توصیف کردند.

الشهری که معاون ناصر الوحیشی رهبر القاعده در شبه جزیره عربستان بود، یکی از رهبران ارشد و بنیانگذار این سازمان بود که در سال 2009 بوسیله ادغام میان شعبه های یمنی و سعودی القاعده تشکیل شد.

«اثر عمده»

سعید الجمحی، پژوهشگر، مدیر کل مرکز مطالعات و پژوهش های الجمحی، به الشرفه گفت: «عملیات علیه الشهری و موفقیت ارتش در دستیابی به او یک ضربه مهلک به القاعده است و اثر منفی بزرگی بر شعبه این سازمان در شبه جزیره عربستان و سایر شعبه ها دارد.»

او به سلسه حملات اخیری اشاره کرد که علیه این سازمان انجام شد و با بیرون راندن القاعده از ابین و شبوا آغاز گردید و با یک سلسه حملات هوایی که به تازگی رهبران سازمان را هدف قرار داد به پایان رسید.

«عملیات مهلک با کیفیت که الشهری را هدف قرار داد نشان می دهد که القاعده جای پنهان شدن ندارد و بوسیله نیروهای امنیتی آسیب پذیر است. این برای ارتش یک پیروزی است که عزم راسخ در مبارزه [علیه القاعده را] نشان می دهد.»

الجمحی همچنین گفت که القاعده «در آغاز پایان خود است» اما هشدار داد که تنها مرگ الشهیری «ضرورتاَ به شکست القاعده منجر نخواهد شد.»

«اهمیت مرگ الشهری را می توان از تاریخچه طولانی او در جنگ به همراه بن لادن در افعانستان و به دنبال آن دستگیری او در گوانتانامو و بازگشت او به عربستان سعودی در سال 2007 جمع و جور کرد که در آنجادر فرایند بازپروری مناصحه شرکت کرد. پس از آن، او برای برقراری یک سنگر در شعبه القاعده در جهان در شبه جزیره عربستان یک بازگشت قوی داشت.

به گفته الجمحی، الشهری همچنین در جذب و استخدام اعضا از عربستان سعودی نقش داشت.

او گفت: «نیروهای امنیتی باید به عملیات خود علیه القاعده ادامه دهند درغیر اینصورت این سازمان از در پشتی وارد می شود.»

القاعده «حمایت و علاقه مردم را از دست داد»

دکتر سعید عبدالمنعم، پژوهشگر امور استراتژیک، به الشرفه گفت: «این حمله ها تأثیر به سزایی بر القاعده دارد. به دنبال از دست دادن مناطق تحت کنترل خود، تلفات بر رهبران با نفوذ این گروه اثر کرده است.»

او گفت: «اهمیت الشهیری از این واقعیت ناشی نیست که او معاون القاعده در شبه جزیره عربستان است، بلکه این است که او به شناسایی اهداف، استخدام اعضا و همچنین شرکت داشتن در آموزش، تأمین مالی، طراحی و اجرای عملیات تروریستی متهم است توانایی او در جذب اعضای به این گروه از عربستان سعودی هم که جای خود دارد.»

عبدالمنعم گفت که در دوره ای که الشهیری در یکن زندگی می کرد توانسته بود در جابجایی آسان میان مناطق مختلف، پنهان کردن خود و ایجاد روابط مهارت پیدا کند.

عبدالمنعم گفت: «القاعده به عنوان یک سازمان بین المللی به طور کلی و در شبه جزیره عربستان به طور ویژه در حال از دست دادن جذابیت هایی است که در سال های گذشته از آن برخوردار بود، بویژه پس از مرگ مهمترین رهبر آن، اسامه بن لادن که ثابت شده یافتن جایگزین برای او دشوار بوده است.»

او افزود که این سازمان «به همشریان خود پشت کرده است» و باعث شد تا «حمایت و علاقه مردم را از دست بدهد».

نبیل البکیری، رئیس انجمن مطالعات عرب خواهان یک استراتژی یکپارچه برای کار با القاعده شد.

او به الشرفه گفت: «ما باید با در نظر گرفتن همه عوامل جانبی که القاعده را پایدار نگاه می دارد و به آن امکان ادامه بقا می دهد با این سازمان رفتار کنیم.»

او گفت: «باید از دست محیطی که به آن امکان موجودیت می دهد خلاص شویم.» البیکری افزود: «همچنین باید نیازهای مردم را با تأمین امنیت و ثبات و تحمیل کنترل برای حفاظت از استقلال برآورده کنیم.»

او گفت: «تنها راه حل داشتن یک دیدگاه جامع و ملی برای رفتار با این مشکل نگران کننده و این پدیده بغرنج است. بدون آن، القاعده باقی خواهد ماند و گسترش می یابد، مگر آنکه یک اراده ملی واقعی برای حل مشکل وجود داشته باشد.»