پس از مرگ چند نفر بر اثر خوردن ماهی بادکنکی، انتشار گزارش های اخیر مربوط به مسمومیت با ماهی باعث بروز نگرانی در میان مصرف کنندگان مصری شده است.

طبق گفته ماجد مصطفی، یکی از ناظران سازمان شیلات، «در سال 2012 شش تن پس از خوردن این ماهی در سال 2012 فوت کرده اند و تعداد قربانیان مسمومیت ظرف سه سال گذشته به 24 تن رسیده است.»

مصطفی به الشرفه گفت: «بازار مملو از ماهی های بادکنکی است و در اسکندریه، اسماعیلیه و سوئز نیز چند مورد مسمومیت غذایی و مرگ به خاطر مصرف این ماهی را مشاهده کرده ایم.»

وی گفت که صید ماهی بادکنکی به خاطر ماهیت مسموم کننده آن ممنوع شده است. اما به رغم این ممنوعیت، برخی ماهیگران هنوز این ماهی را صید می کنند. به گفتۀ مصطفی چون به نظر چنین می آید که این ماهی همانند خرگوش دو دندان در جلوی دهانش دارد، معمولاً به آن «ماهی خرگوشی» نیز گفته می شود.

مصطفی گفت که برای دور زدن این ممنوعیت، ماهیگران اغلب ماهی های بادکنکی را به صورت نواری برش می زنند تا ویژگی های اصلی آن را مخفی کنند.

مصطفی گفت: «این نوع [ماهی] از سال 2007 تاکنون در آب های اطراف مصر به شدت تولید مثل کرده است و تابستان فصل جفت گیری آن است. به همین خاطر است که در دو سال گذشته در بازۀ زمانی مشابهی مواردی از مسمومیت دیده شده است.»

نیاز به نظارت بیشتر

مصطفی گفت که علاوه بر آن چه گفته شد، افزایش موارد مسمومیت به خاطر سیستم نظارتی ضعیف در روش های ماهیگیری و فعالیت های بازار نیز بوده است.

مصطفی گفت که اما سازمان شیلات، انجمن دامپزشکی، و سازمان بازرسی مواد غذایی برای جلوگیری از فروش این نوع ماهی در بازار فعالیت می کند.

دکتر عصام فخری، متخصص بهداشت عمومی و مسمومیت، گفت: «برخی اطلاعات نادرست در مورد سمی بودن ماهی بادکنکی منتشر شده است. البته همۀ بخش های این ماهی مسموم کننده نیستند. بلکه مواد سمی در جگر، روده ها، و پوست ماهی جمع شده اند.»

وی گفت: «سم موجود در این ماهی به خاطر تغذیه جلبک سمی و باقیمانده ماهی ها و صدف است که با باکتری درون ماهی واکنش انجام می دهد و پختن نیز اثری روی آن ندارد. به همین خاطر بیشتر موارد مسمومیت به خاطر مصرف ماهی پخته شده می باشد.»

فخری گفت که ماهی بادکنکی به اندازه مسموم کردن 100 نفر در خود سم ذخیره دارد. وی افزود که حتی اگر فردی یک میلی گرم از این سم را مصرف کرده باشد، نشانه های مسمومیت ظاهر می شوند. نشانه های مسمومیت شامل غش کردن، استفراغ، و دوره طولانی خواب است و حتی در مواردی صورت برخی از افراد هم بی حس می شود.

وی افزود، اگر بیماران احساس سرگیجه، استفراغ، یا مشکلات تنفسی داشته باشند، احتمال مرگ قریب الوقوع می باشد، به ویژه اگر داروی مناسب در دسترس نباشد.

تایید تعداد موارد گزارش شدۀ مرگ و میر بر اثر خوردن ماهی بادکنکی کاری دشوار است، چون مواردی که گزارش شده اند به عنوان مسمومیت ساده غذایی گزارش شده است.

تنها ماهیگیران و آشپزان ماهر می توانند این ماهی را آماده کنند

محمد الجندی، استاد دانشکده دامپزشکی دانشگاه قاهره، گفت که سایر ماهی های سمی هم در سواحل مصر صید می شوند، اما ماهی بادکنکی بیشتر تولید مثل می کند و ترجیح می دهد در آب های عمیق زندگی کند.

الجندی به الشرفه گفت که این گونه ماهیان می توانند تا یک متر طول داشته و وزن آنها نیز می تواند تا 12 کیلوگرم باشد. وی همچنین گفت که کاهش صید در سال های گذشته به افزایش تولید مثل آنها هم کمک کرده است.

وی افزود که به رغم این که ماهی بادکنکی خطرناک است، اما صدها سال است که این ماهی در ژاپن خورده می شود و نام آن «فوگو» است و به خاطر مزه اش بسیار گران است.

وی گفت که با این حال تنها ماهیگیران و آشپزان ماهر می توانند پوست را جدا کرده و بخش های سمی را از بافت های غیر سمی جدا کنند. اگر اشتباهی در تمیز کردن ماهی رخ دهد، این ممکن است سبب نفوذ سم به سایر بخش ها گردیده و باعث مسمومیت شود. وی افزود که فردی که ماهی را تمیز می کند هم ممکن است در صورت داشتن یک زخم باز، مسموم شود.

پس از بهبودی، سم در بدن باقی مانده و تا زمان دفع از بدن به مدت زمان طولانی در بدن باقی می ماند.